Taal, stap voor stap /Oefenen voor groep 6–8
Wat is een zelfstandig naamwoord?
Een zelfstandig naamwoord noemt iemand of iets: een mens, dier, ding of plaats, maar ook iets wat je niet kunt aanraken, zoals moed. Een lidwoord, meervoud of verkleinwoord kan je helpen. Kijk wel altijd naar de zin.
Vergelijk de zinnen, volg het voorbeeld en probeer het zelf.
Maak gratis kennis: vijf vragen met tips en uitleg, zonder account.
Drie zinnen. Drie soorten namen.
Welke proef werkt, en welke niet?
Op de stoep ligt een natte paraplu.
Je kunt een paraplu zien en vastpakken. De proeven werken hier goed: de paraplu, twee paraplu’s.
01 Stap voor stap
Niet elke naam kun je aanraken.
Zoek alle zelfstandige naamwoorden in deze zin. Let op dingen, namen én begrippen.
Na de training had Daan honger en een blauwe plek op zijn knie.
Begin bij mensen en dingen
Daan is de naam van een jongen: een eigennaam. Plek en knie kun je met een lidwoord zeggen: de plek, de knie.
Denk ook aan wat je niet kunt aanraken
Training en honger kun je niet vastpakken. Toch noemen ze iets: de training, de honger. Ook dat zijn zelfstandige naamwoorden.
Controleer de twijfelwoorden
Blauwe zegt hoe de plek is: een bijvoeglijk naamwoord. Had is een werkwoord. Zijn zegt van wie de knie is; het noemt zelf niets.
De zelfstandige naamwoorden zijn training, Daan, honger, plek en knie.
Samen oefenen? Twijfelt je kind? Laat het woord in de zin staan en vraag: noemt dit woord hier iemand of iets? Zet er pas daarna “de” of “het” voor, als controle. Zo ontdekt je kind dat kam in “Ik kam mijn haar” geen zelfstandig naamwoord is.
02 De taalregels
De regels, met voorbeelden.
Zoek de regel die je nodig hebt. Open een onderdeel voor uitleg en voorbeelden.
Wat kan een zelfstandig naamwoord noemen?
Niet alleen dingen die je kunt aanraken. Ook gevoelens, ideeën en namen zijn zelfstandige naamwoorden.
| Wat het noemt | Voorbeeld |
|---|---|
| Een mens of dier | De buurvrouw voert een egel. |
| Een ding of plaats | Het kussen ligt in de slaapkamer. |
| Een gevoel of begrip | Hun vriendschap vraagt soms geduld. |
| Een naam (eigennaam) | Fatima woont in Groningen. |
Proeven die vaak helpen
Twijfel je? Probeer een van deze proeven. Ze werken vaak, maar niet altijd.
- Lidwoord: past de, het of een ervoor? Zoals de tafel of het idee.
- Meervoud: kun je er meer van maken? Zoals boek en boeken.
- Verkleinwoord: kun je het klein maken? Zoals huis en huisje.
- Werkt een proef niet? Dan kan het toch een zelfstandig naamwoord zijn. Van geduld maak je meestal geen meervoud, en voor Sanne zet je meestal geen lidwoord.
De zin beslist
Hetzelfde woord kan in een andere zin een andere woordsoort zijn. In Mijn kam ligt in de badkamer noemt kam een ding: een zelfstandig naamwoord. In Ik kam mijn haar is kam een werkwoord. Verander de tijd maar: Ik kamde mijn haar.
Ook zonder lidwoord in de zin
Opa drinkt thee met honing. In deze zin staat geen enkel lidwoord. Toch noemen opa, thee en honing iemand of iets. Het zijn zelfstandige naamwoorden.
Woordsoort of zinsdeel?
Zelfstandig naamwoord is een woordsoort: het zegt wat voor woord iets is. Het onderwerp en het lijdend voorwerp zijn zinsdelen: die zeggen welke rol een woordgroep in de zin heeft. In De oude bakker bakt brood is bakker een zelfstandig naamwoord. De hele woordgroep de oude bakker is het onderwerp.
03 Zelf oefenen
Van lezen naar doen.
Probeer het zelf. Open een tip als je vastloopt. Na het nakijken zie je het antwoord én de uitleg.
Vijf vaste vragen over zelfstandige naamwoorden, met een tip en uitleg. Voor groep 6–8, zonder account. Je resultaat wordt niet opgeslagen.
Een klein oefenrondje
Herken het zelfstandig naamwoord
Vijf vaste vragen. Denk zelf na, pak een tip als je vastloopt en ontdek waarom het antwoord klopt.
Altijd dezelfde vijf vragen · geen account nodig
Voor ouders Het Oefenplaneet-abonnement
Vandaag zelfstandige naamwoorden.
En daarna?
Deze pagina helpt je kind zelfstandige naamwoorden te herkennen. Met een abonnement kan je kind blijven oefenen met taalverzorging, rekenen en begrijpend lezen. Jij houdt zicht op wat goed gaat en wat nog aandacht vraagt.
Hulp als je kind vastloopt
Ontleden & woordsoorten voor groep 6 t/m 8. Tips helpen op weg; uitleg na het nakijken laat zien waarom een antwoord klopt.
Weten waar je kunt helpen
Het ouderoverzicht laat per kind zien welke onderwerpen goed gaan en waar nog oefening nodig is. Zo kies je gericht wat jullie hierna doen.
Van losse woorden naar de hele zin
Kies een oefenonderdeel, oefen een gemengde ronde of onderzoek samenhangende delen stap voor stap. Extra oefenstof voor school, buiten de Oefentoets en Proeftoets.
Van kennismaken naar blijven oefenen
Eén abonnement.
Drie vakken.
Voor jullie gezin, met een eigen profiel en voortgang voor maximaal 3 kinderen.
€ 79per jaar
of € 11,95 per maand
Bekijk het abonnementStandaardtarieven. Bekijk de plannen en eventuele persoonlijke korting voordat je kiest.
Nog iets uitzoeken?
Veelgestelde vragen.
Is een zelfstandig naamwoord altijd iets wat je kunt aanraken?
Nee. Moed, ruzie en vakantie kun je niet vastpakken, maar ze noemen wel iets. Ook dat zijn zelfstandige naamwoorden. Ze heten ook wel abstracte zelfstandige naamwoorden.
Staat er altijd de, het of een voor een zelfstandig naamwoord?
Nee. In Sanne eet soep staat geen lidwoord, maar Sanne en soep zijn wel zelfstandige naamwoorden. Er kan ook een woord tussen lidwoord en zelfstandig naamwoord staan, zoals in de lange rij.
Zijn namen zoals Amsterdam ook zelfstandige naamwoorden?
Ja. Namen van mensen, plaatsen, landen en rivieren zijn eigennamen. Dat is een soort zelfstandig naamwoord. Je schrijft ze met een hoofdletter.
Wat is het verschil met een bijvoeglijk naamwoord?
Een zelfstandig naamwoord noemt iets: de jas. Een bijvoeglijk naamwoord vertelt hoe dat is: de warme jas of de jas is warm.
In welke groep leer je het zelfstandig naamwoord?
SLO noemt het zelfstandig naamwoord al bij groep 3–4. Wanneer en hoe je kind het precies leert, verschilt per schoolmethode. De woordsoorten-oefeningen van Oefenplaneet zijn bedoeld voor groep 6–8.
Zit dit in de Oefentoets of Proeftoets?
Nee. Ontleden & woordsoorten is bij Oefenplaneet extra oefenstof voor school. Met een abonnement kan je kind gericht oefenen met zelfstandige naamwoorden, met tips en uitleg. Het zit niet in onze Oefentoets of Proeftoets.
Het Oefenplaneet-abonnement
Maak van oefenen een gewoonte.
Korte rondes voor je kind. Inzicht voor jou.
Verder met taal, rekenen en begrijpend lezen, op één plek.