Taal, stap voor stap /Groep 7–8
Twee puntjes of een streepje?
Botsende klinkers kun je uit elkaar houden met een trema of een koppelteken. Vergelijk zeeën met zee-egel: het meervoud krijgt een trema; de samenstelling een streepje tussen de woorden.
Ontdek het verschil, denk even mee en probeer het zelf.
Maak gratis kennis: vijf vragen met tips en uitleg, zonder account.
Waar begint de nieuwe lettergreep?
Kijk niet alleen naar de letters, maar ook naar de bouw van het woord.
zee → zeeën
De puntjes op de eerste e van -en laten zien waar de nieuwe lettergreep begint: zee-en.
01 Denk even mee
Twee woorden worden één.
Je plakt auto en ongeluk aan elkaar. De o’s raken elkaar. Wat schrijf je?
Kies een antwoord en ontdek waarom het hier past.
02 Stap voor stap
Dezelfde e’s, een andere oplossing.
Het verschil tussen zeeën en zee-egel zit in hoe je het woord maakt.
Schrijf goed: het meervoud van "zee", en "zee" + "egel" als één woord.
Wat gaat er mis zonder teken?
zeeen en zeeegel: drie e’s achter elkaar. Je ziet niet waar de nieuwe lettergreep begint.
Eén woord of twee?
Het meervoud van zee is één woord. zee + egel zijn twee woorden aan elkaar.
Kies het teken
Eén woord: trema op de eerste e van -en. Twee woorden: koppelteken waar ze elkaar raken.
Antwoord: zeeën en zee-egel.
Samen oefenen? Laat je kind eerst de losse delen noemen. Is het een meervoud, of plak je twee woorden aan elkaar?
Om erbij te pakken
De regels, met voorbeelden.
Zoek de regel die je nodig hebt. Open een onderdeel voor uitleg en voorbeelden.
Het trema: twee puntjes voor een nieuwe lettergreep
Sommige klinkers lees je samen als één klank: ui, eu, ie, oe. Moet je ze juist los uitspreken, dan zet je twee puntjes op de klinker waar de nieuwe lettergreep begint. Die puntjes heten een trema.
ruïne
Niet: ruine
Je zegt ru-ine, niet ruin-e met een ui.
reünie
Niet: reunie
Je zegt re-unie, niet reu-nie.
geïnteresseerd
Niet: geinteresseerd
Je zegt ge-interesseerd, niet gei-nteresseerd.
Woorden met een trema
Een trema zie je vaak bij een meervoud op -en na een klinker, na ge- of be- als daar klinkerbotsing ontstaat en bij landen op -ië.
| Waar | Voorbeelden |
|---|---|
| Meervoud op -en | zee → zeeën, knie → knieën, idee → ideeën, kopie → kopieën |
| Na ge- of be- met een klinker erachter | geïnteresseerd, geërgerd, beëindigen |
| Landen op -ië | België, Italië, Australië |
| Andere bekende woorden | ruïne, reünie, naïef, egoïst, poëzie, patiënt, coördinatie |
Het koppelteken: twee woorden aan elkaar
Een samenstelling is een woord dat uit twee woorden bestaat. Plak je zee en egel zonder teken aan elkaar, dan staat er zeeegel, en dat lees je verkeerd. Botsen de klinkers waar de woorden elkaar raken, dan zet je er een koppelteken (-) tussen.
zee-egel
Niet: zeeëgel
Twee woorden aan elkaar: koppelteken, geen trema.
auto-ongeluk
Niet: autoongeluk
auto + ongeluk: de o’s botsen.
zonne-energie
zonne + energie: de e’s botsen.
na-apen
na + apen: de a’s botsen.
Andere keren dat je een koppelteken schrijft
- Na een afkorting of letter: tv-programma, cd-speler, e-mail.
- Bij twee gelijkwaardige delen: zwart-wit, rood-wit-blauw.
- In namen met noord, zuid, oost of west: Noord-Holland, Zuid-Afrika.
Trema of koppelteken: de snelle check
Kijk eerst of twee klinkers botsen: zou je ze samen als één klank lezen terwijl ze los horen? Zo niet, dan heb je daarvoor geen extra teken nodig. Een koppelteken kan wel om een andere reden nodig zijn, zoals in tv-programma. Bij klinkerbotsing in een meervoud, afleiding of ongeleed woord gebruik je een trema: zeeën. Botsen ze precies waar twee woorden aan elkaar zitten, dan gebruik je een koppelteken: zee-egel.
03 Zelf oefenen
Van lezen naar doen.
Probeer het zelf. Open een tip als je vastloopt. Na het nakijken zie je het antwoord én de uitleg.
Vijf vaste vragen over trema én koppelteken voor groep 7. Kies de spelling of vul zelf een woord in. Dit is geen dictee of toets.
Een klein oefenrondje
Trema of koppelteken? Probeer het zelf
Vijf vaste vragen. Denk zelf na, pak een tip als je vastloopt en ontdek waarom het antwoord klopt.
Altijd dezelfde vijf vragen · geen account nodig
Voor ouders Het Oefenplaneet-abonnement
Vandaag het trema.
En daarna?
Deze pagina helpt bij één taalregel. Met een abonnement kan je kind blijven oefenen met taalverzorging, rekenen en begrijpend lezen. Jij houdt zicht op wat goed gaat en wat nog aandacht vraagt.
Hulp als je kind vastloopt
Onbeperkt Oefenen voor groep 5 t/m 8. Tips helpen op weg; uitleg na het nakijken laat zien waarom een antwoord klopt.
Weten waar je kunt helpen
Het ouderoverzicht laat per kind zien welke onderwerpen goed gaan en waar nog oefening nodig is. Zo kies je gericht wat jullie hierna doen.
Ook oefenen met een hele toets
Een Oefentoets geeft uitleg na elke vraag. Bij een Proeftoets werkt je kind eerst zelfstandig; de uitslag en uitleg volgen na afloop.
Van kennismaken naar blijven oefenen
Eén abonnement.
Drie vakken.
Voor jullie gezin, met een eigen profiel en voortgang voor maximaal 3 kinderen.
€ 79per jaar
of € 11,95 per maand
Bekijk het abonnementStandaardtarieven. Bekijk de plannen en eventuele persoonlijke korting voordat je kiest.
Nog iets uitzoeken?
Veelgestelde vragen.
Wat is een trema?
Een trema bestaat uit twee puntjes boven een klinker, zoals in ruïne of zeeën. Het laat zien dat daar een nieuwe lettergreep begint, zodat je de klinkers los van elkaar uitspreekt.
Wat is een koppelteken?
Een kort streepje (-) tussen twee delen van een woord, zoals in zee-egel of tv-programma. Je gebruikt het onder andere als twee woorden aan elkaar zitten en de klinkers botsen.
Schrijf je zeeën of zee-en?
zeeën, met een trema. Je maakt hier een meervoud, geen samenstelling van twee woorden. Bij deze klinkerbotsing gebruik je een trema. Een koppelteken is voor twee woorden aan elkaar, zoals zee-egel.
Hoe typ je een trema?
Op een telefoon of tablet houd je de letter ingedrukt en kies je ë of ï. Op een Mac typ je Option + u en daarna de letter. Op Windows met de toetsenbordinstelling VS-internationaal typ je eerst " en daarna de letter.
In welke groep leer je het trema en het koppelteken?
Kinderen oefenen het trema en het koppelteken vooral in groep 7 en 8. Ze horen bij de spelling van taalverzorging, ook op de doorstroomtoets.
Het Oefenplaneet-abonnement
Maak van oefenen een gewoonte.
Korte rondes voor je kind. Inzicht voor jou.
Verder met taal, rekenen en begrijpend lezen, op één plek.